1944: De Coöperatie in Wekerom als schuilplaats

In Wekerom is de Coöperatie een mooie schuilplaats voor het verzet.  Zo wordt in september 1944 Herman Gerritsen uit Ede verstopt in een schuur van de Coöperatie. Daar staan heel veel kistjes voor pootaardappelen. Die kistjes worden zo opgestapeld dat er in het midden voor Gerritsen een hut ontstaat. Hij verblijft er met een fles water, een stapel boterhammen en een emmer als wc. ​

Radio Oranje
In een andere opslagloods is een soort noodhospitaal ingericht. In de kelder van de Coöperatie is een groot deel van de inventaris van het Sint Elisabeth Gasthuis uit Arnhem opgeslagen en van lakens wordt noodverband gemaakt. Ook staat er in één van de kelders een radio: zo kan men ’s avonds naar radio Oranje luisteren, met uitzendingen vanuit Londen. De grote stroom evacués is vaak een prima dekmantel voor de onderduikers!

Gaarkeuken
Eind september 1944 zitten er al wel 800 vluchtelingen in Wekerom. Op sommige boerderijen zijn er wel tien tot dertig evacués. Omdat heel veel mensen zelf geen warme maaltijd meer op tafel kunnen zetten krijgt Wekerom op 3 oktober een ‘gaarkeuken’ van de gemeente. Die blijft tot 18 juni 1945 in bedrijf. Evert Roelofsen is er een half jaar kok.

Engelse bommen
Natuurlijk zitten er ook Duitsers in het dorp en ze hebben in hotel de Viersprong (nu Het Witte Paard) zeven kamers gehuurd voor hoge officieren. De familie Pluim heeft nog één kamer voor zichzelf en één voor evacués. Zaterdag 25 november 1944 zeggen enkele Duitse officieren tegen de directeur van de coöperatie, de heer Lenderink, dat de voorkamer goed verwarmd moet worden: zondagmorgen vergadert daar de Divisiestaf. Maar in plaats van Duitse officieren komen er die morgen om 9.30 uur twaalf Engelse bommenwerpers. De Duitsers zijn allemaal heel vroeg uit het hotel vertrokken en de evacués zijn naar de kerk. De 21-jarige Nel Pluim staat zich net te wassen als het hotel kraakt. Ze komt de badkamer uit en ziet dat haar kamer half verdwenen is. De familie is al naar de kelder gevlucht en Nel volgt snel, maar heeft alleen een handdoek om. Moeder Pluim vindt dat maar niets en doet haar gauw een schort om. Buurman Wouter van Beek neemt haar mee naar zijn huis, waar ze kleren van zijn vrouw aan krijgt. Men probeert het brandende huis te  blussen. De Engelsen vallen die zondagmorgen vier maal aan en gooien zo’n 350 bommen op Wekerom, waarbij de  coöperatie en tal van huizen worden vernield. Er zijn veel gewonden en er vallen drie doden. 

Locaties in de buurt

Locaties oorlogsherinneringen

Evenementen rondom militaire historie