Mei 1940: Herberg Zuid-Ginkel en drie gesneuvelde Huzaren

In mei 1940 zijn op de Edese kazernes enkel huzaren (militairen te paard of fiets) gelegerd. Als in de nacht van 10 mei 1940 de Duitsers Nederland binnenvallen, is het hun taak om zoveel mogelijk tijd te winnen, zodat de hoofdverdediging in de Grebbelinie kan worden ingericht.

Aan het eind van de middag verschijnt op de Ginkelse Heide de Duitse voorhoede, bestaande uit motorrijders, vijf pantserwagens en zes anti-tank kanonnen. Een patrouille van vier huzaren heeft positie ingenomen in Herberg Zuid-Ginkel. Kornet Graaf van Limburg Stirum laat vanaf de bovenverdieping met lichte mitrailleur vuur schieten op de Duitsers. Zij houden halt.

De kornet besluit vervolgens om de opdracht terug te trekken. Onverwachts komen vanaf de Wijde Veldweg Duitse motorrijders richting de herberg Zuid-Ginkel. Ze zijn onder dekking van de bomenrij langs de schapenweide naar de schaapskooi gereden. Om zijn mannen de gelegenheid te geven weg te komen, neemt de kornet de Duitsers onder vuur.

Als zijn munitie op is, geeft hij de strijd op en geeft zich over. Bij de voordeur wordt hij zonder pardon neergeschoten. Korporaal Bonkerk en huzaar Dijkers overkomt hetzelfde bij de zijdeur. De vierde man, huzaar Kuperus, wordt binnen verstopt door herbergier Kramer. 

Kort daarop komt de omgeving van de herberg onder Nederlands artillerie vuur te liggen. De Duitsers trekken richting Planken Wambuis. Huzaar Kuperus ziet kans om in burgerkleding en op een fiets via de Kreelsche weg te ontkomen naar zijn eenheid bij De Klomp. 

Herberg de Zuid-Ginkel Toen & nu

Over de geschiedenis van de Herberg Zuid Ginkel is, evenals over het gebied De Ginkel, weinig bekend. Het tegenwoordige gebouw is volgens de kadastrale leggers in 1857-1858 gebouwd.

Hoewel het kadaster ter plaatse voor 1857 slechts heide vermeldt, blijkt uit een oude topografische kaart dat er enkele tientallen meters westelijker een boerderij genaamd ‘Ginkel’ bestond. Oud-gemeentearchivaris Jacob Das maakt in twee brieven (1977 en 1982) melding van het bestaan van deze kaart. Deze Ginkel komt reeds vanaf 1682 regelmatig in de archivalia voor. Dit is misschien ook de verklaring voor de naam ‘Zuid Ginkel’ van het huidige gebouw. Het landgoed Ginkel was toen een ‘woest en ledig’ gebied; de nu aanwezige bossen dateren van een veel latere datum. (bron en meer info: gemeente-archief Ede)

Juffrouw Tok

Inmiddels staat Herberg Zuid-Ginkel bekend als Juffrouw Tok en Party Centrum Zuid-Ginkel in Ede. 

Meer over Juffrouw Tok

Locaties in de buurt

Locaties oorlogsherinneringen

Evenementen rondom militaire historie