Mei 1945: Voedseltransport vanaf ENKA Ede

Op 17 april 1945 wordt Ede bevrijd en pas op 4 mei capituleert Duitsland op de Lünerburger Heide. In Wageningen worden op 5 mei de overgavedocumenten getekend. De opmars van de geallieerden stopt na de bevrijding van Ede, want er is iets dat een hogere prioriteit heeft.​

Hongerwinter
In 1944 is Zuid-Nederland bevrijd, maar de oorlogsellende in het noorden wordt door de almaar voortdurende Duitse bezetting steeds erger. In de Randstad zijn door een spoorwegstaking en de strenge winter grote tekorten aan voedsel en brandstof ontstaan. Vooral in de grote steden is de situatie nijpend deze ‘hongerwinter’: er zijn al 17.000 slachtoffers. Er moet hoognodig wat gebeuren en de Nederlandse regering in Londen dringt bij de geallieerden aan om al vóór de algehele bevrijding hulp te organiseren en niet pas daarna. 

Akkoord van Achterveld
Op 25 april stemt generaal Eisenhouwer in met een conferentie en de geallieerde opmars wordt voorlopig stopgezet. De voorhoede van de Canadezen is inmiddels doorgedrongen in Achterveld en de Sint Jozefschool blijkt een geschikte locatie, strategisch gelegen tussen de linies, want Duitsers verschansen zich een paar kilometer westwaarts achter de Grebbelinie. Eind april 1945 vinden in Achterveld de eerste besprekingen plaats tussen de Duitse bezetters en de geallieerden. Hierdoor kan de voedselvoorziening op gang gebracht worden voor de Randstad, waar ruim 4 miljoen mensen honger lijden. In het Akkoord van Achterveld worden de details vastgelegd. Het aantal voedselvluchten neemt toe. En al op 1 mei droppen 900 vliegtuigen eten op tien verschillende plaatsen in de westelijke provincies. De voedseldroppingoperatie ‘Manna’ duurt een week.

Operatie Faust
Na de bevrijding van Ede is het ENKA-terrein gelijk bevoorraad met voedselpakketten: biscuits, blikken vlees, vet, gecondenseerde melk, suiker en zout. Het ENKA-terrein wordt het hoofdkwartier en het belangrijkste depot van voedseltransporten naar het bezette westen van ons land over de weg: operatie Faust. Operatie Faust wordt uitgevoerd door tweehonderd Britse en Canadese vrachtwagens. Het eerste transport vindt plaats op 2 mei. Tijdens dat transport vervoert men naast voedsel ook steenkool en medicijnen. De chauffeurs rijden de wagens vanaf de opslagplaatsen naar een overslag langs de Wageningse Nude bij de Grebbesluis. Daar wordt het voedsel uitgeladen en door burgers verder getransporteerd via Rhenen en Utrecht naar de Randstad, waar het onder de hongerende inwoners wordt gedistribueerd.

Operatie Faust

Begin mei 1945 reden na de hongerwinter 200 vrachtwagens van de geallieerden vanuit onder meer Ede naar Utrecht. Dit om de honger in het westen te verlichten.

Lees er meer over

Locaties in de buurt

Locaties oorlogsherinneringen

Evenementen rondom militaire historie