September 1944: Hotel de Langenberg wordt Duitse commandopost

Op 17 september 1944 heeft de plaatselijke Duitse commandant majoor Laban steun aangevraagd van een wachtbataljon uit Amersfoort. Het wachtbataljon, dat tot de Hollandse SS behoort, staat onder leiding van overste Helle. Hij krijgt de opdracht zijn manschappen diezelfde dag naar Ede te verplaatsen.

Het begint al donker te worden, wanneer ze door Ede rijden en bij De Langenberg stoppen. Voor hen ligt de weg naar Arnhem. Helle besluit zijn commandopost in het restaurant in te richten en zich in verbinding te stellen met Laban. Die verblijft in de Simon Stevinkazerne met de laatste troepen die nog in Ede liggen. Op dat moment zijn dat nog zo’n 185 Duitsers.

Maar Laban heeft een slecht geweten; de vorige avond heeft hij twee jongens uit Barneveld, Ab en Adri, in het bosje tegenover de kazerne laten doodschieten. Dat was gemakkelijker dan hen door te sturen naar de Sicherheitsdienst in Arnhem. Hij is, evenals alle Duitsers, doodsbenauwd voor een algemene opstand van de onderdrukte bevolking, zodra deze op de onmiddellijke steun van de geallieerde troepen kunnen rekenen. Hij heeft zich tot nu toe niet aan enige verkenning gewaagd. Hij weet alleen dat de ‘tommies’ tot aan de kazerne zijn doorgedrongen en door het hek naar binnen hebben gegluurd.

De toestand overziend komen Laban en Helle tot de foute conclusie dat de Engelsen blijkbaar niet op de Nederlandse kust zijn geland, maar in het oosten. Dus zou hun plan wel zijn naar het westen op te rukken. Ze zien de Ginkelse Heide voor zich liggen en besluiten om ‘s nachts de heide over te steken en stelling te nemen in de bossen aan de overzijde.

Juist op dat moment komen de eerste manschappen uit Amersfoort aan. Ze krijgen opdracht om de grote weg te volgen tot aan de overzijde van de heide om de vijand op te sporen. Ze stappen op hun fiets en rijden weg. Aan de overzijde van de heide zien eerder die middag met zweefvliegtuigen gelande tommies de fietsers naderen en als deze vlakbij zijn, openen zij het vuur. De eerste aanval is afgeslagen. Gedurende de nacht zullen nog vele gevechtsacties op de heide plaatsvinden.

Locaties in de buurt

Locaties oorlogsherinneringen

Evenementen rondom militaire historie